Ne me quitte pas – Ένα διαχρονικό τραγούδι και με ελληνική προσαρμογή

Το « Ne me quitte pas » ( «Μην με αφήνεις» ) είναι ένα τραγούδι του 1959 από τον Βέλγο τραγουδοποιό Ζακ Μπρελ (Jacques Romain Georges Brel, 8 Απριλίου 1929 – 9 Οκτωβρίου 1978). Έχει διασκευαστεί στα πρωτότυπα γαλλικά από πολλούς καλλιτέχνες και έχει επίσης μεταφραστεί και ερμηνευτεί σε πολλές άλλες γλώσσες. Η αρχική εκτέλεση από τον Μπρελ.

Στα απλά νούμερα, ο έγκυρος ιστότοπος secondhandsongs.com, που καταγράφει τις διασκευές αλλά και τις τοπικές προσαρμογές που έχουν υπάρξει για κάποιο τραγούδι. Η καταγραφή αυτή προσφέρει και στατιστικά στοιχεία. Ο ιστότοπος αυτός μας λέει πως το Ne me quitte pas” έχει διασκευαστεί 464 φορές και είναι 3ο στη σειρά με τις πιο πολλές διασκευές, από τα τραγούδια που δημιουργήθηκαν το 1959. Είναι όμως το πρώτο αυτής της χρονιάς που έχει γνωρίσει προσαρμογές σε άλλες γλώσσες, 46 τον αριθμό, όπως π.χ. και στα ελληνικά.

Τα δύο πρώτα στις διασκευές είναι:

Η μοναδική μπόσα νόβα “Manhã de Carnaval”που συχνά αναφέρεται ως “Orfeu Negro”, είναι ένα τραγούδι του Βραζιλιάνου συνθέτη Luiz Bonfá και του στιχουργού Antônio Maria. Το «Manhã de Carnaval» εμφανίστηκε ως κύριο θέμα στην πορτογαλική ταινία του 1959 “Orfeu Negro” του Γάλλου σκηνοθέτη Marcel Camus. Αυτό το τραγούδι του 1959 έχει γνωρίσει 930 διασκευές και 20 προσαρμογές σε άλλες γλώσσες. Ακολουθεί η εκτέλεση που ακούστηκε στην ταινία “Orfeu Negro”.

Το δεύτερο είναι το ” My Favorite Things”, μια δημιουργία των Oscar Hammerstein II (στίχοι), Richard Rodgers (μουσική), για το θεατρικό έργο του 1959 “Η μελωδία της Ευτυχίας”, που γνώρισε 777 διασκευές και 11 προσαρμογές. Το τραγούδι αυτό σε πρώτη εκτέλεση ερμηνεύτηκε από την Mary Martin και την Patricia Neway κατά τη θεατρική παράσταση. Τμήματα του τραγουδιού αυτού χρησιμοποίησε το 2019 η Ariana Grande για το τραγούδι της “7 Rings”. Ακολουθεί η πρώτη ηχογραφημένη εκτέλεση του 1959.

Γυρνώντας πίσω στο «Ne me quitte pas» θεωρείται από ορισμένους ως το «απόλυτο κλασικό τραγούδι του Brel». 

Είναι ωστόσο εκπληκτικό ότι αυτό το τραγούδι γέννησε ένα ακόμα που έγινε τεράστια επιτυχία. Πρόκειται για την αγγλική προσαρμογή, πολύ γνωστή ως “If you go away”. Για tο « If You Go Away» έγραψε στίχους ο Ροντ ΜακΚούεν (Rod McKuen) τον Απρίλιο του 1966. Δημιουργημένο ως μέρος ενός ευρύτερου έργου για να μεταφερθεί το έργο του Μπρελ στα αγγλικά, το «If You Go Away» θεωρείται ποπ στάνταρ και έχει ηχογραφηθεί από πολλούς καλλιτέχνες. Η σύνθετη μελωδία προέρχεται εν μέρει από την κλασική μουσική: το απόσπασμα «Αλλά αν μείνεις…» (But if you stay…) προέρχεται από την Ουγγρική Ραψωδία Αρ. 6 του Φραντς Λιστ.

Η εκδοχή του McKuen διαφέρει σημαντικά από τους αρχικούς στίχους του Brel, καθώς βασίζεται στην αντίθεση του τι θα συνέβαινε «αν φύγεις» με αυτό που θα μπορούσε να συμβεί «αν μείνεις».

Μετά από μια δεκαετία που το τραγούδι γνώριζε τεράστια επιτυχία και πολλοί ήταν οι καλλιτέχνες που το τίμησαν, ο Μπρελ ζήτησε από τη Βίκυ Λέανδρος να τραγουδήσει αυτό το τραγούδι αφότου γνωρίστηκαν σε ένα γαλλικό τηλεοπτικό στούντιο. Το τραγούδι κυκλοφόρησε στο άλμπουμ Ich Bin που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1971 και στο γαλλικό άλμπουμ Vicky (Je Suis Comme Je Suis) που κυκλοφόρησε στον Καναδά τον Σεπτέμβριο του 1970. Ωστόσο το 1971, η Βίκυ ερμηνεύει και σε ελληνικούς στίχους της Σέβης Τηλιακού το «Ne me quitte pas», με τον τίτλο “Πες μου πως μπορείς”. 

Η μελωδία του Jacques Romain Georges Brel συγκίνησε πολλούς καλλιτέχνες, ο ίδιος έφυγε νωρίς μόλις στα 49 του χρόνια. Ωστόσο αυτό το τραγούδι ακόμα διασκευάζεται, ακόμα προσαρμόζεται σε γλώσσες και ρυθμούς. Στην Ελλάδα το ερμήνευσε και ο Γιάννης Πάριος το 1979 σαν “Μη με αφήνεις, μη”, στο άλμπουμ “Θα με θυμηθείς”. 

Η Χάρις Αλεξίου θα το ερμηνεύσει στο live άλμπουμ της:Γυρίζοντας τον κόσμο” (1996), όπως και ο Βασιλικός στο άλμπουμ του “Vintage” (2009).

Μεγάλα ονόματα της παγκόσμιας μουσικής σκηνής το τραγούδησαν είτε αυτούσιο (Nina Simone, Alison Moyet , Sting, Belinda Carlisle, Barbra Streisand, Celine Dion, Caro Emerald κ.ά.) ή σαν “If you go away” (Shirley Bassey, Frank Sinatra, Neil Diamond, Marc Almond, Patricia Kaas, Cyndi Lauper, Terry Jacks, κ.ά.) ή σε άλλες γλώσσες (Marlene Dietrich), στην Ιταλία έκανε δική του μικρή καριέρα σαν τραγούδι με τον τίτλο “Non Andare Via” (Dalida, Ornela Vanoni, Patty Pravo), όπως και στην Ισπανία σαν “No me dejes no”, ενώ και σαν ορχηστρικό το επέλεξε ο  Richard Clayderman το 1982 στο άλμπουμ του Reveries No. 2″.

Πολλά περισσότερα για το Ne me quitte pas, μπορείτε να βρείτε εδώ και για το αδελφάκι του If you go away, θα βρείτε εδώ