Στις 14/6/1928 γεννήθηκε ο Τσε Γκεβάρα, ο θρύλος επαναστάτης, που η ελληνική μουσική και οι δημιουργοί της έχουν τιμήσει κατά κόρον και με πολλές διαφορετικές απόψεις.
Κι αν θέλουμε να δώσουμε μια ευχάριστη νότα επιπλέον, στο γεγονός αυτό, ο Τσε είναι ίσως ο μόνος Αργεντινός που “τραγουδήθηκε” τόσο πολύ, αν και δεν έπαιξε ποδόσφαιρο!
Στην Ελλάδα θα βρούμε Δήμο Μούτση και Νίκο Γκάτσο να συνθέτουν το “Σαν τον Τσε Γκεβάρα” το 1979, στο άλμπουμ “Δρομολόγιο”, για τη φωνή του Μανώλη Μητσιά.
Το 1972 ο Νίκος Καββαδίας έγραψε το ποίημα «Guevara», που μελοποίησε ο Χάρης Παπαδόπουλος για τη φωνή του Βασίλη Λέκκα το 1993.
Πολλοί λένε ότι το 1974 ο Μάνος Λοΐζος συνέθεσε και έγραψε το “Τσε”, το πιο αγαπημένο τραγούδι για τον Τσε Γκεβάρα.
Αλλά και το 1975 ο Θάνος Μικρούτσικος έδωσε ένα πολύ γνωστό και επικό ” Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα”, σε στίχους Δημοσθένη Κούρτοβικ, στην αξέχαστη Μαρία Δημητριάδη.
Κι ακόμα πιο πίσω και συγκαλυμμένα, ο Νιόνιος Σαββόπουλος το 1969 βάφτιζε τον Τσε Γκεβάρα… Γεώργιο Καραϊσκάκη, ώστε να περάσει η “Ωδή” από τη λογοκρισία της εποχής.
Αλλά και το περίφημο “Hasta siempre, Comandante”, του Κουβανού συνθέτη Carlos Puebla, που σημαίνει “Μέχρι την αιωνιότητα, Διοικητή!”, που ήταν ο βαθμός του Τσε στον κουβανικό επαναστατικό στρατό. Το τραγούδι αποδόθηκε στα ελληνικά σε στίχους Δέσποινας Φορτσερά και τραγουδήθηκε από πολλούς, κυρίως όμως έχει μείνει η ερμηνεία των APURIMAC και του Βασίλη Παπακωνσταντίνου.
Όμως η Επανάσταση στην Κούβα που συμμετείχε ο Τσε, είχε ανάμεσα στα συνθήματά της και το “Luna De Miel”, που υπό τους ήχους του οι νικητές του Φιντέλ έμπαιναν στην Αβάνα το 1959. Και αργότερα έμαθαν ότι πρόκειται για σύνθεση του Μίκη Θεοδωράκη, το περίφημο “Honeymoon”ή το πιο γνωστό σε μας “Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου” (ελληνικοί στίχοι Νίκου Γκάτσου).
Με αυτό σαν εφαλτήριο, η γνωριμία του Μίκη με τον Τσε ήταν κομβική και ιστορική. Μέχρι που ο σπουδαίος συνθέτης μας πήρε το ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη «Ο Άγιος Τσε – Στο κατώφλι των καιρών» και το μελοποίησε στο έργο «Λειτουργία Νο.2: Για τα παιδιά που σκοτώνονται στον πόλεμο”. Επανακυκλοφόρησε το 1976 υπό τον τίτλο «Στο κατώφλι των καιρών» στο δίσκο «Τα λυρικά».