Νεκταρία Καραντζή – Η πρωτοπόρος της γυναικείας ψαλτικής τέχνης στην Ελλάδα

Η Νεκταρία Καραντζή (Λακωνία, 5 Αυγούστου 1982) είναι Ελληνίδα Νομικός με ειδικεύσεις στα θέματα Ποινικής Προστασίας της Πνευματικής Ιδιοκτησίας και Εκκλησιαστικού Δικαίου και βυζαντινή ψάλτρια – υμνωδός της ιερής θρησκευτικής και της παραδοσιακής μουσικής. Χαρακτηρίζεται ως πρωτοπόρος της γυναικείας ψαλτικής τέχνης στην Ελλάδα, με διεθνές προφίλ ενώ ίδρυσε τον πρώτο Σύνδεσμο Γυναικών Ψαλτριών.

Πραγματοποιεί συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό και παρουσιάζει διαλέξεις και σεμινάρια σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και ακαδημίες της Ευρώπης όπως η Ακαδημία Λιστ και το Πανεπιστήμιο του Παρισιού, με πυρήνα τη βυζαντινή και την παραδοσιακή μουσική. Εκπροσωπώντας, χαρακτηριστικά, την Ελλάδα στον Καθεδρικό του San Vitale, στο πλαίσιο της διοργάνωσης των δρόμων της φιλίας του Φεστιβάλ της Ραβέννα έλαβε θετική κριτική από τα Ιταλικά Μέσα, με τη La Repubblica να σημειώνει:

«Η Νεκταρία Καραντζή αναβιώνει τη βυζαντινή μουσική… Στέκεται μόνη, σαν μια αρχαία ιέρεια, αποκαλύπτοντας στους θεατές τους θησαυρούς της βυζαντινής μουσικής».

Παρουσιάζοντας δισκογραφικό έργο με τη φωνή της Καραντζή, ο Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αχιλλέας Χαλδαιάκης αναφέρει χαρακτηριστικά:

«… Ηδύτητα αναντίρρητα αναδύεται και πανθομολογούμενα διαχέεται από τη διαυγή και εσωστρεφή, τη θάλλουσα και αισθαντική ερμηνεία της Νεκταρίας Καραντζή, ερμηνεία ηχούσα ως η υποφητική εκείνη φωνὴ αὔρας λεπτῆς, όπου και το πνεύμα του θεού αναπαύεται».

Το ρεπερτόριό της περιλαμβάνει όχι μόνο βυζαντινούς ελληνικούς ύμνους και ελληνικά παραδοσιακά τραγούδια, αλλά θρησκευτική μουσική σε γλώσσες όπως αραμαϊκά, ρουμανικά, ιταλικά, αραβικά[10] και παραδοσιακές μουσικές χωρών της Μεσογείου.

Ξεκίνησε να ψάλλει και να σπουδάζει βυζαντινή μουσική στα παιδικά της χρόνια, μετά από παραίνεση του Άγιου Πορφύριου Καυσοκαλυβίτη, που ήταν πνευματικός της. Ψάλλει σε αναλογία εκκλησιών και έχει δισκογραφία βυζαντινής μουσικής από πρώιμη παιδική ηλικία.

Έχει δίπλωμα βυζαντινής μουσικής από τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Ιεράς Μητρόπολης Πειραιώς με καθηγητή τον Δημήτρη Βερύκιο. Σπούδασε επίσης παραδοσιακό τραγούδι κοντά στον Χρόνη Αηδονίδη, με τον οποίο συνεργάστηκε για σειρά ετών σε συναυλίες και δισκογραφία, πιάνο και ανώτερα θεωρητικά. Επιπλέον, φωνητική με τον Τενόρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Θάνο Πετράκη και την Ντίνα Γουδιώτη. Είναι και απόφοιτος της Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και έκανε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στους τομείς Ποινικού Δικαίου, Εγκληματολογίας και Εκκλησιαστικού Δικαίου από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια του Harvard University στην πολιτική φιλοσοφία με καθηγητή τον Michael Sandel και στη Θεολογική Σχολή με θέμα “Christianity through its Scriptures”.

Είναι πρόεδρος της Μητροπολιτικής Συμφωνικής Ορχήστρας Αθηνών, ιδρύτρια και επίτιμος πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Ψαλτριών και του Women in Byzantine Music Worldwide Association, με έδρα στην Αυστραλία. Επίσης, καλλιτεχνική Διευθύντρια της Μουσικής Σχολής Χρόνης Αηδονίδης και χοράρχης του Γυναικείου Βυζαντινού συνόλου “Ψάλτριες” με μέλη ψάλτριες από όλη την Ελλάδα.

Έχει διδάξει σε εγχώρια και διεθνή σεμινάρια με θέμα τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική και την παράδοση, μεταξύ των οποίων: στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού (Γαλλία), την Ακαδημία Μουσικής Φραντς Λιστ (Ουγγαρία), στη Ρώμη και στο Πανεπιστήμιο του Οβιέδο της Ισπανίας. Έχει διδάξει βυζαντινή μουσική και παραδοσιακό τραγούδι σε διάφορα ωδεία των Αθηνών και του Πειραιά, όπως το Κεντρικό Ωδείο Κώστα Κλάββα και το Ωδείο της Μητρόπολης Πειραιώς, σε πολλά σεμινάρια και εργαστήρια σε όλη την Ελλάδα, στη Σχολή και το Μουσικό Εργαστήρι του Χρόνη Αηδονίδη του Ωδείου Αγίου Αθανασίου Πολυδρόσου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ενώ είναι επίσης επισκέπτρια καθηγήτρια στην Ακαδημία της Ιταλίας Scuola Romana di Musica.

Έχει παρουσιάσει εισηγήσεις λαογραφικού και νομικού περιεχομένου στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο Αθηνών, για τη σχέση Βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής, στη Νίρεγκχαζα της Ουγγαρίας, στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, για τη νομική Θεώρηση της θέσης της γυναίκας στην ψαλτική τέχνη κ.ά. Έχει πραγματοποιήσει μια ιδιαίτερη ομιλία για τη Λάκαινα γυναίκα στη Σπάρτη. Επίσης καλείται συχνά να μιλήσει για τις εμπειρίες της μεγαλώνοντας κοντά στον Όσιο Πορφύριο.

Έλαβε μέρος με βυζαντινούς ύμνους στην τηλεοπτική μουσική σειρά 7 εκπομπών «Επικράνθη» της ΕΤ1 με τον Χρόνη Αηδονίδη, τον Δημήτρη Βερύκιο, τον Γρηγόρη Βαλτινό και την Κοραλία Καράντη.

Μετείχε στη ραδιοφωνική παραγωγή «Μουσικοί Παραδοσιακοί Αντίλαλοι» μαζί με τον Χρόνη Αηδονίδη, στο ραδιόφωνο της Πειραϊκής Εκκλησίας (2006-2007).

Επιμελήθηκε το soundtrack της Σερβικής ταινίας Inceljence (The Healing) του σκηνοθέτη Ivan Jovic, σε σενάριο Monja Milinkovic, παραγωγής της Cinammon Production.

Το 2020 η πολιτιστική εκπομπή της δημοσιογράφου Αθηνάς Καμπάκογλου “Η Αυλή των Χρωμάτων” της ΕΡΤ2 αφιέρωσε επεισόδιο στην Καραντζή, με καλεσμένους να μιλήσουν για το έργο της τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο, τον μουσικοκριτικό και ιστορικό Μουσικής Γιώργο Μονεμβασίτη, την πρώην διευθύντρια του Λαογραφικού Κέντρου της Ακαδημίας Αθηνών Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, τον αντιδήμαρχο Δάφνης-Υμηττού, θεολόγο και καθηγητή βυζαντινής μουσικής Δημήτρη Βερύκιο και την Πρόεδρο του Πανελληνίου Συνδέσμου Ψαλτριών Γλυκερία Μπεκιάρη.